‘Bij een verhaal gelden dezelfde wetten als in een film’

Ruim anderhalf jaar geleden (voorjaar 2019) sloot ze een succesvol crowdfundproject af voor ‘De laatste heer’. Hoe staat het nu met het boek? Zeven vragen aan Astrid Schutte.

Door Liduina Bosman

20190129_154729
Huis Baak, foto Astrid Schutte, researchweek in 2019

Tweeënhalf jaar geleden ben je gestart met het idee voor ‘De laatste heer’, een boek over de laatste heer van Huis Baak en je vader. Wat is er in die tussentijd gebeurd?

Heel veel. Ik heb mijn idee uitgewerkt, uitgevers aangeschreven, fondsen geworven (zoals het crowdfundproject bij Voor de Kunst), boeken gelezen, heel veel onderzoek gedaan in archieven en heel veel mensen geïnterviewd. En nu ben ik aan het schrijven.

Dat onderzoek in archieven lijkt me niet het leukste werk. Een stoffige bedoening, zou je denken.

Dat dacht ik aanvankelijk ook, maar het tegendeel is waar. Het is ontzettend spannend werk. Als er iets is dat je graag wilt weten, dan is het heel leuk als je het uiteindelijk vindt. Zo ontdekte ik in het Regionaal Archief van Zutphen een document waarin ik zag dat mijn overgrootvader als jonge man voor het eerst een stuk land heeft gepacht. Je moet daarbij bedenken dat ik nauwelijks wat van de familie van mijn vader wist omdat zijn ouders jong zijn gestorven en door branden veel familiepapieren verloren zijn gegaan. Met zo’n ontdekking komt je familiegeschiedenis weer een beetje tot leven. Uiteindelijk heb ik zo’n 18 archieven en musea geraadpleegd om de antwoorden te krijgen die ik nodig had. Gelukkig kon ik sommige dingen online doen, maar heel veel archieven heb ik ook fysiek bezocht.

Je gaat op 27 oktober bij de Stichting Kastelen Buitenplaatsen en Landgoederen  wat over je onderzoek vertellen, las ik.

Dat klopt. Vorig jaar heb ik het Ithaka Stipendium gewonnen, een studiebeurs voor mensen die zich verdiepen in cultureel erfgoed zoals kastelen en hun bewoners.  Op 27 oktober dit jaar mag ik vertellen hoe ik die beurs heb besteed. Vanwege corona doe ik dat niet in kasteel Groeneveld, waar het bestuur zit, maar via een live stream. Het leuke is dan wel weer dat iedereen dat kan volgen via een link. Hier vind je de link.

Poeziealbumma082JanSchuttenieuwpak090

Werner Helmich (1913-1976)       Jan Schutte (1923-1981)

Je gaat twee levens beschrijven: dat van de laatste heer van Baak, Werner Helmich, en dat van je vader, Jan Schutte die opklom door meer onderwijs te volgen. Hoe doe je dergelijk onderzoek daarvoor eigenlijk?

Dat is het grappige: in het begin weet je dat niet. Dat komt omdat je in het begin weinig weet van je onderwerp. Van mijn vader wist ik natuurlijk het nodige, maar Werner Helmich kende ik niet. Het leek me alleen een intrigerend gegeven: iemand die door de veranderende tijden iets op moet geven dat hij liever niet wil opgeven: het familiehuis.
Omdat je niks weet, moet je gewoon héél veel lezen en veel vragen stellen. Je leest dus bijvoorbeeld niet alleen in een kasboek wat mensen aten of waar ze naar school gingen, maar je leest ook over de sociaaleconomische geschiedenis, de jacht of over onderwijshistorie omdat je wilt begrijpen waarom mensen doen wat ze doen en in wat voor tijd ze leefden.
Het wonderlijke is: je ontdekt ook heel veel, zonder dat je ernaar op zoek bent. Zo stuitte ik toevallig op een boek van een amateurhistoricus over een buurtschap waar ook familie van mijn vader heeft gewoond. Toen bleek dat die amateurhistoricus Werner Helmich nog heeft ontmoet en met hem loopgraven moest graven in de Tweede Wereldoorlog. Daar kon ik hem naar vragen. Dat soort dingen kun je vooraf niet bedenken.

En die interviews?

Ja, die waren ook geweldig. Maar dat verwachtte ik al omdat ik dat kende van mijn journalistieke werk. Ruim 70 mensen heb ik geïnterviewd. De kinderen van de laatste heer van Baak en de nazaten van de pachters heel uitgebreid, anderen korter. Maar iedere keer is het weer een bijzondere ervaring dat mensen bereid zijn verhalen uit hun leven met je te delen, want soms gaat het om heel persoonlijke dingen.
Af en toe interviewde ik trouwens ook telefonisch. Bijvoorbeeld als ik meer iets zakelijks wilde weten, zoals over de tram die door Baak reed. Die onderneming is opgericht door de ooms van Werner Helmich en mijn vader is daar als jongen nog nachtwaker geweest. Soms zijn het hele kleine dingen die je wilt weten om een goed beeld te kunnen schetsen als je het verhaal gaat schrijven. Zoals: hoe hard rijdt zo’n tram eigenlijk?

Het lijkt me dat je veel serieus werk heb verzet. Wordt het ook een leuk boek?

Zeker, daar ga ik enorm mijn best voor doen. Ik heb gelukkig de nodige ervaring met aantrekkelijk schrijven. Ik ben jaren journalist geweest en heb me daarna een lange tijd geworpen op storytelling. Ik gaf zelf ook trainingen in hoe je een goed verhaal schrijft en vertelt. Die kennis en ervaring ga ik gebruiken in het schrijfproces. Daarbij gelden namelijk dezelfde wetten als in een film: begin je verhaal direct met actie, werk met scènes zodat de lezer het voor zich kan zien. Bouw spanning op. Zal het Werner en Jan lukken om…. Vul maar in!

En wanneer is ‘De laatste heer’ klaar?

Het plan is nu dat uitgever Ambo Anthos het in 2021 gaat uitbrengen.

Succes!

Dank je!


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s